Rừng vàng biển bạc máu đào

Bạn thích cô gái hay lá cờ?

(Nguồn flickr.com, uploaded by seanfderry-studenna)

1. Mô tả

Tôi vẽ lá cờ này cũng lâu rồi, có lẽ đã ba năm trước hoặc hơn, khi đó thật ra quan điểm chính trị ngoại trừ hai chữ “phản động” ra thì cũng chưa có gì rõ ràng cả. Nghĩ lại cũng buồn cười, nguồn cảm hứng đầu tiên tạo thành dòng cảm hứng dẫn đến tác phẩm này lại là lá cờ “Cầu vồng” của dân đồng tính (dù sao đó là một lá cờ đẹp). Tất nhiên một dòng sông thường phải khúc khuỷu uốn lượn chứ chẳng mấy khi đâm thẳng ra biển cả… Tôi tạm đặt tên lá cờ này là “rừng vàng biển bạc máu đào”, dựa trên ba màu của lá cờ vậy thôi.

Thiết kế nói chung đơn giản và cổ điển: một lá cờ tam tài dọc, gồm ba sọc vàng (phía cán) – trắng – đỏ đều nhau. Tỉ lệ lá cờ là 1:2, tức chiều dài gấp đôi chiều rộng. Thiết kế tam tài đem đến sự uy nghiêm, còn kết hợp màu sắc tạo một ấn tượng độc đáo, (xem phần 3), vừa mới mẻ (do sự kết hợp) vừa quen thuộc (của những màu sắc cũ mà người Việt Nam đã quá quen).

Cấp độ màu sắc (RGB): Vàng: #FCD116 – Trắng: #FFFFFF – Đỏ: #CE1126

2. Ý nghĩaÝ nghĩa nguyên thủy của tôi khi vẽ lá cờ này vài năm trước chỉ tóm gọn trong hai từ “cộng hòa” và “dân tộc” mà thôi.

Lá cờ tam tài dọc nổi tiếng nhất là lá cờ tam tài đỏ-trắng-xanh của cách mạng Pháp và cộng hòa Pháp, và đã trở thành tượng trưng cho tinh thần cách mạng và tự do – bình đẳng – bác ái. Thiết kế hình tam tài cũng được sử dụng nhằm thể hiện ý nghĩa “cộng hòa” đó. Tam tài Ireland cũng chịu ảnh hưởng từ tam tài Pháp, tuy nhiên trong lá cờ này tôi sử dụng tỉ lệ 1:2 của cờ Ireland chứ không sử dụng tỉ lệ của cờ Pháp cũng là có nguyên nhân: nước Ireland đã chịu chia rẽ từ quá lâu, và đại đa số nhân dân trên hòn đảo ngọc bích này vẫn mong mỏi thống nhất và hòa hợp dân tộc, mà lá cờ tam tài phần nào thể hiện ý nghĩa hòa hợp đó. Tôi cũng muốn gửi gắm vào trong tỉ lệ lá cờ ý tưởng nền cộng hòa kết hợp với chủ nghĩa quốc gia, nên đã dùng tỉ lệ 1:2, chỉ đổi màu lục và cam thành vàng và đỏ, những màu sắc truyền thống của Việt Nam. Thật may là tổ hợp màu này lại rất “độc”, hoàn toàn không đụng hàng…

Nhưng từ kinh nghiệm nghiên cứu về vexillology lẫn vexillography, tôi đã rút ra kết luận rằng: ngoại trừ trường hợp có liên quan đến các luật heraldry, còn trong thời hiện đại, thường thì không phải người ta vẽ một lá cờ để thể hiện một tập hợp ý nghĩa nào đó, mà là ngược lại, người ta vẽ lá cờ trước rồi mới gán những ý nghĩa mình muốn cho nó, điều này trong một chừng mực nào đó lại khả thi hơn, nhờ vào tính đa nghĩa phong phú của màu sắc và biểu tượng. Với cùng một tập hợp biểu tượng và màu sắc người ta có thể bói ra không ít ý nghĩa, mà sự phong phú của chúng chỉ bị giới hạn bởi khả năng liên tưởng của con người mà thôi.

Một số tập ý nghĩa của lá cờ “rừng vàng biển bạc máu đào” này:

- Như tên lá cờ, vàng tượng trưng cho rừng, trắng tượng trưng cho biển. Tập hợp ý nghĩa này có thể nói chưa từng gặp trong kỳ hiệu học (nơi rừng được thể hiện bằng màu lục, còn biển là màu lam), nhưng nó rút lại được ra từ câu nói cửa miệng của mọi người “Việt Nam rừng vàng biển bạc” đấy thôi… Còn đỏ, tất nhiên là dòng máu chảy trong huyết quản của dân tộc đang sống trên mảnh đất “rừng vàng biển bạc” đó rồi, cái dòng máu đã từng bao nhiêu lần đổ ra để bảo vệ cái “rừng vàng biển bạc” đó…

- Ngoài ra, màu vàng còn tượng trưng cho lãnh thổ (màu của đất) còn đỏ tượng trưng cho con người (màu của máu), đây là hai thành tố trong định nghĩa về quốc gia “một khối người sống trên một lãnh thổ”. Theo nghĩa này, màu trắng được hiểu là đại diện cho chính quyền của quốc gia (chẳng phải ngẫu nhiên mà bọn Bạch vệ lại được gọi là… Bạch vệ).

- Đối với những người còn nặng trĩu ưu tư về sự chia rẽ dân tộc: vàng tượng trưng cho Quốc gia, đỏ tượng trưng cho Cộng sản, còn trắng thể hiện sự hòa giải và hòa hợp giữa hai phe Quốc Cộng. Cách hiểu này tương tự với trường hợp quốc kỳ Ireland.

- Ý nghĩa theo kiểu “Phi châu” (ai nghiên cứu các quốc kỳ Phi châu hẳn sẽ hiểu sự mỉa mai này): đỏ tượng trưng cho sự thống nhất, trắng là biểu tượng của hòa bình, vàng nhằm thể hiện sự thịnh vượng. Màu vàng được đặt ở sát cán cờ (vị trí quan trọng hơn), thể hiện đây là mục đích tối hậu mà thống nhất và hòa bình phải đem lại.

- Dành cho những người vừa yêu nước vừa yêu vào chủ nghĩa xã hội: Vàng thể hiện cho dân tộc, đỏ tượng trưng cho cách mạng. Trắng đặt giữa tượng trưng cho một xã hội xã hội chủ nghĩa mang màu sắc dân tộc, đặt nền tảng trên dân tộc, đồng thời kết giao làm bạn với tất cả các nước, vân vân… Mà thật ra “chủ nghĩa xã hội mang màu sắc dân tộc” là cái gì nếu không phải là National Socialism (quốc xã) nhỉ? Vậy những người quốc xã cũng có thể bám vào tổ hợp ý nghĩa này cũng không ngại gì.

- Còn những người vừa yêu văn hóa bản địa vừa sùng bái văn minh Trung Hoa (như tôi chẳng hạn) cũng có thể xem màu vàng là tượng trưng cho văn hóa bản địa, màu trắng tượng trưng cho văn minh Tây phương (của lũ quỷ trắng), màu đỏ là màu sắc truyền thống của Trung Hoa (mà ta cũng bị ảnh hưởng), tất cả đều hòa quyện thành văn hóa dân tộc hiện đại… Việt Nam thật là cái nồi hầm văn hóa (đây là một lời khen đấy nhé).

- Vân vân và vân vân, tùy theo kiến thức và sự liên tưởng phong phú của bạn.

Nhưng nói gì thì nói, dù sử dụng tổ hợp ý nghĩa nào đi nữa, thì hay ý nghĩa cốt lõi của lá cờ này, “cộng hòa” và “dân tộc”, vẫn không thay đổi. Hy vọng là ở nước ta hiện không còn nhiều người theo chủ nghĩa bảo hoàng hay chủ nghĩa quốc tế…

3. Hạn chế

Hai màu vàng và trắng bên cạnh nhau vi phạm khoản “metal on metal” cực kỳ quan trọng trong heraldry (và chính nhờ sự vi phạm này nên mẫu cờ mới trở nên “không đụng hàng”). Cách khắc phục là sử dụng một màu vàng đậm hơn một chút so với màu vàng truyền thống, đó là lý do vì sao tôi chọn màu #FCD116.

Tỷ lệ 1:2 cũng có thể là một vấn đề, nhưng không đáng kể: lá cờ “Long tinh” đầu tiên tương truyền do cụ Phan Thanh Giản sử dụng rồi triều đình chuẩn hóa lại, cũng dùng tỷ lệ này, và thế là tình cờ chúng ta đã đi theo truyền thống cha ông mà không biết